ទោះបីជាមានវិបត្តិហ្គ្រីនឡិនក៏ដោយ ត្រាំបានលើកឡើងថាក្រុមណាតូមានកាតព្វកិច្ចជួយគាត់ក្នុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានគាំទ្រអ៊ុយក្រែន។ ‘យើងបានធ្វើបែបគួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមណាស់’

(SeaPRwire) –   កាលពីពីរខែមុន NATO បានស្ថិតក្នុងវិបត្តិអត្ថិភាពមួយជុំវិញការទទូចរបស់ប្រធានាធិបតី Donald Trump ដែលចង់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកគ្រប់គ្រងលើ Greenland។ លោកបានគំរាមដំឡើងពន្ធ និងមិនព្រមបដិសេធចំពោះការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធានោះទេ ប៉ុន្តែនៅទីបំផុតលោកបានដកថយវិញ។

បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃអាទិត្យ លោក Trump បានទាមទារឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តជួយលោកក្នុងការបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលអ៊ីរ៉ង់បានបិទចាប់តាំងពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារលើសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមមួយនេះកាលពីពីរអាទិត្យមុន។

លោក Trump បានប្រាប់ទៅកាន់ Financial Times ថា៖ «វាជារឿងសមស្របណាស់ដែលអ្នកដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីច្រកសមុទ្រនេះ ត្រូវជួយធានាថាមិនមានរឿងអាក្រក់ណាមួយកើតឡើងនៅទីនោះ»។ លោកក៏បានលើកឡើងផងដែរថា លោកអាចនឹងពន្យារពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយប្រធានាធិបតីចិន Xi Jinping។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើគ្មានការឆ្លើយតប ឬប្រសិនបើវាជាការឆ្លើយតបបែបអវិជ្ជមាន ខ្ញុំគិតថាវានឹងជារឿងអាក្រក់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់អនាគតរបស់ NATO»។

បន្ទាប់ពីលោកបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិ Greenland នៅឆ្នាំនេះ និងបានចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មកាលពីឆ្នាំមុន សម្ព័ន្ធមិត្តនានាកំពុងធ្វើការវាយតម្លៃឡើងវិញលើសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក និងអនាគតរយៈពេលវែងរបស់ពួកគេជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

លោក Trump បានសារភាពប្រាប់ FT ថា លោកមានការសង្ស័យថាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនឹងមកជួយលោក។ ប៉ុន្តែលោកបានលើកឡើងថា NATO ជំពាក់គុណលោក ទោះបីជាបានស្តីបន្ទោសរដ្ឋសមាជិកអស់ជាច្រើនឆ្នាំជុំវិញការមិនចំណាយថវិកាលើវិស័យការពារជាតិឱ្យបានច្រើន និងថែមទាំងមើលងាយការបាត់បង់របស់ពួកគេក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានក៏ដោយ។

លោក Trump បាននិយាយថា៖ «យើងមានភាពផ្អែមល្ហែមណាស់។ យើងមិនចាំបាច់ជួយពួកគេរឿងអ៊ុយក្រែននោះទេ… ប៉ុន្តែយើងបានជួយពួកគេ។ ឥឡូវនេះ យើងនឹងរង់ចាំមើលថាតើពួកគេនឹងជួយយើងវិញឬអត់។ ព្រោះខ្ញុំបាននិយាយជាយូរមកហើយថា យើងនឹងនៅទីនោះសម្រាប់ពួកគេ ប៉ុន្តែពួកគេនឹងមិននៅទីនោះសម្រាប់យើងទេ។ ហើយខ្ញុំមិនប្រាកដថាពួកគេនឹងនៅទីនោះទេ»។

លោកបានពន្យល់ថាជំនួយពី NATO អាចមកក្នុងទម្រង់ជាកប៉ាល់បោសសម្អាតមីន ឬកងកម្លាំងពិសេស ហើយលោកបានបន្ថយការវាយតម្លៃលើការគំរាមកំហែងផ្នែកយោធាដែលអ៊ីរ៉ង់បង្កឡើង។ ទោះបីជាយោធារបស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលក៏ដោយ ក៏វានៅតែមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើឱ្យកប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មភ័យខ្លាចក្នុងការឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz។

អ៊ីរ៉ង់ដណ្តើមតួនាទីជាអ្នកគ្រប់គ្រងច្រកទ្វារ

ប៉ុន្តែទីក្រុងតេអេរ៉ង់ក៏កំពុងបញ្ជាក់ផងដែរថា ច្រកសមុទ្រនេះមិនត្រូវបានបិទទាំងស្រុងនោះទេ ហើយថាខ្លួនមានអំណាចក្នុងការជ្រើសរើសថាអ្នកណាអាចឆ្លងកាត់បាន ខណៈដែលយោធាអាមេរិកនៅមិនទាន់អាចបង្កើតឡើងវិញនូវការធ្វើនាវាចរណ៍ដោយសេរីតាមរយៈផ្លូវទឹកដ៏តូចចង្អៀតនេះនៅឡើយ។

តម្លៃប្រេងបានហក់ឡើងខ្ពស់ ខណៈដែលការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់លើការដឹកជញ្ជូនក្នុងឈូងសមុទ្រ Persian បានបង្កើតជាការបិទផ្លូវជាក់ស្តែងនៅច្រកសមុទ្រនេះ ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវមួយភាគប្រាំនៃពិភពលោក ដោយ Wall Street បានព្រមានថាប្រេងឆៅអាចនឹងឡើងដល់ ១៥០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ប្រសិនបើជម្លោះនេះអូសបន្លាយ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ Abbas Araghchi បាននិយាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា កប៉ាល់ពីប្រទេសផ្សេងៗត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះរួចហើយ ហើយរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនបានទាក់ទងទៅទីក្រុងតេអេរ៉ង់ដើម្បីធានាការឆ្លងកាត់ដោយសុវត្ថិភាពសម្រាប់កប៉ាល់របស់ពួកគេ។

លោកបានប្រាប់ CBS News ថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចបញ្ជាក់ឈ្មោះប្រទេសណាមួយជាពិសេសបានទេ។ ហើយនេះគឺជាការសម្រេចចិត្តរបស់យោធារបស់យើង»។

របាយការណ៍បានបង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងដឹកជញ្ជូនប្រេងរបស់ខ្លួនទៅកាន់អតិថិជនធំគឺប្រទេសចិន ខណៈដែលកប៉ាល់ដឹកប្រេងរាប់រយគ្រឿងដែលផ្ទុកទំនិញពីប្រទេសដទៃទៀតនៅតែជាប់គាំងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រ។

រឿងនេះធ្វើឱ្យចំណូលសំខាន់ៗនៅតែបន្តហូរចូលទៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អ៊ីរ៉ាក់ និងអ្នកផលិតកំពូលៗផ្សេងទៀត ត្រូវបានបង្ខំឱ្យកាត់បន្ថយការផលិត ដោយសារគ្មានកន្លែងស្តុកទុក។

ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក Trump បានបញ្ជាឱ្យមានការវាយប្រហារលើទីតាំងយោធានៅលើកោះ Kharg ដែលជាចំណុចនាំចេញប្រេងកំពូលរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីបង្កើនកម្រិតនៃការកើនឡើងជម្លោះ។ លោកក៏កំពុងព្យាយាមបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពកងទ័ពជើងទឹកដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រនេះឡើងវិញ។ ប្រភពបានប្រាប់ Wall Street Journal កាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា រដ្ឋបាលអាចនឹងប្រកាសឆាប់ៗនេះអំពីបេសកកម្មអមដំណើរដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រទេសជាច្រើន ទោះបីជាមិនច្បាស់ថាប្រតិបត្តិការនឹងចាប់ផ្តើមមុន ឬក្រោយពេលអរិភាពបញ្ចប់ក៏ដោយ។

លោក Trump ពីមុនបានអំពាវនាវឱ្យចិន បារាំង ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អង់គ្លេស និងប្រទេសដទៃទៀតបញ្ជូននាវាចម្បាំងទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ា ទោះបីជាការឆ្លើយតបនៅមិនទាន់មានភាពច្បាស់លាស់នៅឡើយ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ អង់គ្លេស និងក្រុមប្រឹក្សាសហប្រតិបត្តិការឈូងសមុទ្រ (Gulf Cooperation Council) បាននិយាយថា រដ្ឋសមាជិក «មានសិទ្ធិអនុវត្តវិធានការចាំបាច់ទាំងអស់ដើម្បីការពារសន្តិសុខ និងស្ថិរភាពរបស់ពួកគេ ក៏ដូចជាការពារទឹកដី ពលរដ្ឋ និងអ្នករស់នៅរបស់ពួកគេ»។

ប៉ុន្តែច្រកសមុទ្រ Hormuz នៅតែជាដែនទឹកដែលមានជម្លោះ ហើយមន្ត្រីកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកបានហៅវាថាជា «ប្រអប់សម្លាប់» (kill box) ដែលមីស៊ីល យន្តហោះដ្រូន យន្តហោះដ្រូនក្រោមទឹក យន្តហោះដ្រូនលើផ្ទៃទឹក មីន និងទូកវាយប្រហារល្បឿនលឿនរបស់អ៊ីរ៉ង់បង្កការគំរាមកំហែងជាច្រើន។ ដោយសារហានិភ័យចំពោះនាវាចម្បាំងដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ កងទ័ពជើងទឹកបានបដិសេធសំណើពីក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនដែលសុំការការពារ។

មន្ត្រីអឺរ៉ុបកំពុងពិចារណាលើបេសកកម្មកងទ័ពជើងទឹកទៅកាន់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ប៉ុន្តែបានសារភាពថាការខិតខំប្រឹងប្រែងបច្ចុប្បន្នរបស់ពួកគេក្នុងការការពារការដឹកជញ្ជូននៅសមុទ្រក្រហម «មិនមានប្រសិទ្ធភាពទេ»។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់ Johann Wadephul បាននិយាយថា៖ «នោះហើយជាមូលហេតុដែលខ្ញុំមានការសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំងថាតើការពង្រីកបេសកកម្ម Aspides ទៅក្នុងច្រកសមុទ្រ Hormuz អាចផ្តល់សន្តិសុខបន្ថែមដែរឬទេ» ដោយបន្ថែមថាអាល្លឺម៉ង់នឹងមិនដើរតួនាទីសកម្មក្នុងសង្គ្រាមនេះទេ។

‘ជម្រើសឆ្លើយតបទាំងអស់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកគឺមិនល្អបំផុត’

អ្នកជំនាញផ្នែកការពារជាតិនិយាយថា បេសកកម្មអមដំណើរដោយកងទ័ពជើងទឹកត្រឹមត្រូវនឹងត្រូវការនាវាកាន់តែច្រើន ក៏ដូចជាកម្លាំងអាកាស និងប្រហែលជាកងទ័ពជើងគោកដើម្បីបន្សាបការគំរាមកំហែងរបស់អ៊ីរ៉ង់។

យោងតាម Jennifer Parker ស្ថាបនិកនៃ Barrier Strategic Advisory និងជាអតីតយុទ្ធជននៃកងទ័ពជើងទឹកអូស្ត្រាលី (Royal Australian Navy) បានឱ្យដឹងថា ច្រកសមុទ្រ Hormuz មានការកំណត់ផ្នែកនាវាចរណ៍ ហើយពេលវេលាឆ្លើយតបចំពោះការវាយប្រហារពីឆ្នេរសមុទ្រគឺខ្លីណាស់។

លោកស្រីបានបន្ថែមនៅក្នុងសារនៅលើ X កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ថា ជាលទ្ធផល ប្រតិបត្តិការអមដំណើរទ្រង់ទ្រាយធំនឹងត្រូវការនាវាចម្បាំងមួយចំនួនធំ បូករួមទាំងការល្បាតតាមអាកាសដែលនឹងត្រូវដកយន្តហោះចេញពីបេសកកម្មផ្សេងទៀត។

Parker បានសរសេរថា៖ «ការឆ្លើយតបទៅនឹងទីតាំងបាញ់បង្ហោះតាមឆ្នេរសមុទ្រនៅពេលដែលវាលេចឡើង នឹងតម្រូវឱ្យមានប្រតិបត្តិការវាយប្រហារសម្របសម្រួលនៅលើគោក និងប្រហែលជាកងម៉ារីន ដែលជាហានិភ័យនៃការកើនឡើងជម្លោះយ៉ាងច្បាស់លាស់។ ប្រសិនបើមិនកាត់បន្ថយសមត្ថភាព UAV និង USV របស់អ៊ីរ៉ង់ឱ្យបានច្រើនទេ ការអមដំណើរតែមួយមុខទំនងជាមិនអាចអនុញ្ញាតឱ្យកប៉ាល់ដឹកប្រេងមួយចំនួនធំឆ្លងកាត់ដោយសុវត្ថិភាពបានឡើយ»។

បន្ទាប់មកមានបញ្ហានៃការបោសសម្អាតមីនណាមួយនៅក្នុងច្រកសមុទ្រ។ ទោះបីជាសហរដ្ឋអាមេរិកបានកម្ទេចកងទ័ពជើងទឹករបស់អ៊ីរ៉ង់ក៏ដោយ ក៏កងកម្លាំងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាម (Islamic Revolutionary Guard Corps) នៅតែអាចប្រើទូកតូចៗដើម្បីដាក់មីន ហើយមិនចាំបាច់ប្រើច្រើននោះទេដើម្បីធ្វើឱ្យចរាចរណ៍ពាណិជ្ជកម្មភ័យខ្លាច។

សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានកាត់បន្ថយចំនួនកងនាវាបោសសម្អាតមីនរបស់ខ្លួន ហើយនាវាដែលនៅសល់ត្រូវបានដាក់ពង្រាយនៅអាស៊ី។ នាវាចម្បាំងប្រភេទថ្មី (littoral combat ship) ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីដោះស្រាយបេសកកម្មបោសសម្អាតមីន ប៉ុន្តែវាមិនទាន់ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការប្រយុទ្ធនៅឡើយទេ។

សាស្រ្តាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៃ MIT លោកស្រី Caitlin Talmadge បានសរសេរនៅក្នុង Foreign Affairs កាលពីថ្ងៃសុក្រថា៖ «តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ការបោសសម្អាតមីនមានភាពយឺតយ៉ាវ ហើយស្ទើរតែមិនអាចធ្វើទៅរួចទេនៅក្រោមការបាញ់ប្រហារ»។

ដូចទៅនឹង Parker ដែរ លោកស្រីបាននិយាយថា ការការពារច្រកសមុទ្រក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមអាចតម្រូវឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកគ្រប់គ្រងឆ្នេរសមុទ្រអ៊ីរ៉ង់ដោយបញ្ជូនកងម៉ារីន ឬកងកម្លាំងប្រតិបត្តិការពិសេស។

តាមការពិត សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងដាក់ពង្រាយកងឯកភាពកងម៉ារីន (Marine Expeditionary Unit) ទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ាដែលមានទាហានជាង ២,០០០ នាក់ ទោះបីជាអ្នកវិភាគខ្លះបានលើកឡើងពីលទ្ធភាពនៃការវាយប្រហារតាមផ្លូវទឹកលើកោះ Kharg ក៏ដោយ។

Talmadge បានព្រមានថា៖ «សរុបមក ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់ដាក់មីននៅច្រកសមុទ្រនេះយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ជម្រើសឆ្លើយតបទាំងអស់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកគឺមិនល្អបំផុតនោះទេ។ ដូច្នេះ សហរដ្ឋអាមេរិកគួរតែផ្តោតយ៉ាងខ្លាំងលើការទប់ស្កាត់ការដាក់មីនរបស់អ៊ីរ៉ង់តាំងពីដំបូង និងស្វែងរកផ្លូវចេញពីសង្គ្រាមដ៏ធំនេះ។ ប្រសិនបើមិនធ្វើដូច្នេះទេ ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនគួរតែរំពឹងថាការយាយីចរាចរណ៍នៅក្នុងច្រកសមុទ្រនេះនឹងគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃការឆ្លើយតបជាច្រើនដែលអ៊ីរ៉ង់បានរៀបចំទុកជាយូរមកហើយ ហើយនឹងដាក់ពង្រាយនៅពេលនេះ»។